วันนี้ผมขออนุญาตนำเรื่องถ่านแบบใหม่ๆที่น่าสนใจมาเล่าสู่กันฟังอีกครั้งหนึ่งครับ Lithium Iron Phosphate หรือชื่อทางเคมีคือ LiFePO4 เป็นแบตเตอรี่ตระกูลเดียวกับลิเธี่ยมไออ้อนที่เราใช้กันอยู่ทุกวันนี้ ถูกคิดค้นขึ้นมาสำเร็จเมื่อราวๆปี 1996 หรือ 12-13 ปีมานี้เองครับ ถือว่ายังเป็นแบตเตอรี่ชนิดใหม่ซึ่งยังต้องพัฒนาต่อไปอีกพอสมควร แต่มันก็ได้ฉายแววมาแรงมากในช่วงหลังๆ เพราะมันมีข้อดีหลายๆอย่างที่หาไม่ได้จาก ลิเธี่ยมไออ้อนครับ อย่างแรกเลย คือ ความปลอดภัย แบตชนิดลิเธี่ยมไออ้อนนั้น แม้จะพยายามทำให้มันปลอดภัยอย่างไร แต่ก็ยังต้องยอมรับความจริงกันอยู่ดีว่า เมื่อเกิดความผิดปกติขึ้นอย่างมาก มันก็อาจจะระเบิดหรือพ่นไฟออกมาได้ ในขณะที่ ลิเธี่ยม ไอร่อนฟอสเฟต (ต่อจากนี้ขออนุญาตเรียกสั้นๆว่า LFP นะครับ) มีความเสถียรกว่ามาก จึงปลอดภัยกว่า ประการที่สอง LFP ทนทานกว่า ลิเธี่ยมไออ้อน มักจะมีอายุอยู่ที่ประมาณ 300-500 รอบการชาร์จ แต่ LFP มีอายุสูงถึง 2000 รอบการชาร์จ จึงทนทานใช้ได้นานหลายปีกว่าแน่นอนครับ พูดถึงข้อดีไปแล้ว มาถึงข้อเสียกันบ้าง อันดับแรก LFP มีความจุที่ต่ำกว่าลิเธี่ยมไออ้อนอยู่ราวๆ 40% นั่นหมายความว่า ถ้าก้อนเท่ากัน LFP จะมีประจุไฟน้อยกว่า หรือถ้าจะทำให้มีความจุเท่ากัน LFP ก็ต้องมีขนาดใหญ่กว่าลิเธี่ยมไออ้อน ด้วยเหตุผลนี้ LFP จึงไม่ได้รับความสนใจในการนำมาใช้กับอุปกรณ์ IT แบบพกพานัก แต่ก็ใช่ว่าจะไม่มีเลยนะครับ โครงการ One Laptop Per Child (OLPC) ที่จะทำให้เด็กทั่วโลกมี notebook ตัวเล็กๆใช้ในราคาถูก เครื่อง OLPC นี้แหละครับ ใช้แบตเตอรี่ LFP ข้อเสียอีกอย่างของ LFP คือ แรงดันเฉลี่ย 3.2V ซึ่งต่ำกว่า Lithium Ion ที่ 3.7V ทำให้ต้องออกแบบวงจรชาร์จใหม่หมดเพราะมันจะไม่ compatible กับระบบเดิม ความยุ่งยากนี้ก็เป็นอีกเหตุผลหนึ่งซึ่งผู้ผลิตอุปกรณ์ IT ไม่นิยมเซลล์ชนิดนี้ LFP จะได้รับความสนใจในงานอื่นมากกว่า เช่น รถยนต์ไฟฟ้า จักรยานไฟฟ้า และ power tools ต่างๆ (สว่านไฟฟ้า ไขควงไฟฟ้า) เพื่อทดแทนการใช้งานแบตเตอรี่ตะกั่วน้ำกรดหรือ NiMH รถยนต์ Chevrolet Volt ของบริษัท General Motors ก็เป็นรถไฟฟ้าคันแรกๆของโลก ที่ใช้แบตเตอรี่ชนิด LFP ครับ รู้จัก LFP กันไว้ก่อน เผื่ออนาคตจะได้ใช้ จะได้ไม่งงครับ หากคุณมีคำถามเกี่ยวกับแบตเตอรี่ในอุปกรณ์ทุกชนิด เชิญสอบถามเข้ามายัง DR. BATTERY ได้ ที่ webboard ของ www.oskabatt.com